زنگ خطر در «بانک ملت» | وقتی وام‌های بدون سود هم برنمی‌گردند | جهش بدهی‌های ملت در دوره فرخ نژاد!

به گزارش نبض بورس؛ وضعیت مالی بانک ملت در ماه‌های اخیر تصویری نگران‌کننده از انباشت بدهی‌های غیرجاری، تسهیلات مشکوک‌الوصول و ضعف آشکار در مدیریت ریسک اعتباری ترسیم می‌کند.

بررسی آخرین آمار منتشرشده نشان می‌دهد که در پایان پاییز امسال، مجموع خالص تسهیلات بانک ملت به بیش از ۷۹ هزار و ۴۲۲ میلیارد تومان رسیده است؛ اما نکته تکان‌دهنده آنجاست که بیش از ۷۵ هزار و ۵۱۳ میلیارد تومان از این رقم، در طبقه بدهی‌های غیرجاری قرار گرفته و عملاً از چرخه بازگشت منابع خارج شده است. این نسبت، برای یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های کشور، یک هشدار جدی و بی‌سابقه محسوب می‌شود.

بدهی‌های مشکوک‌الوصول بانک ملت؛ جایی که امید به بازگشت تقریباً صفر است

در میان این آمار نگران‌کننده، بیش از ۴۴ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان بدهی مشکوک‌الوصول به چشم می‌خورد؛ بدهی‌هایی که طبق تعریف بانکی، بیش از ۱۸ ماه از سررسید یا قطع پرداخت اقساط آن‌ها گذشته و عملاً امیدی به وصولشان وجود ندارد.

نمونه‌ای تأمل‌برانگیز در این فهرست، شرکت چرخ معارف است؛ شرکتی که بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان تسهیلات ارزی با دوره بازپرداخت ۱۰۲ ماهه و نرخ سود ۸ درصد دریافت کرده، اما آنچه این پرونده را به یک علامت سؤال بزرگ تبدیل می‌کند، ثبت مجموع ارزش وثایق این وام نجومی به رقم عجیب ۴ ریال است. رقمی که نه‌تنها با اصول بدیهی اعتبارسنجی بانکی همخوانی ندارد، بلکه ضرورت شفاف‌سازی فوری از سوی بانک ملت و بانک مرکزی را دوچندان می‌کند.

وام‌های میلیاردی بانک ملت با نرخ سود صفر درصد!؟

طبق آمار رسمی، بانک ملت در همین دوره ۲۲۱ فقره وام میلیاردی با نرخ سود صفر درصد پرداخت کرده است. مجموع خالص این تسهیلات بیش از ۲۰ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان بوده که بیش از ۲۰ هزار و ۱۶۰ میلیارد تومان آن، مستقیماً در ردیف بدهی‌های مشکوک‌الوصول ثبت شده است.

به بیان ساده، بخش عمده‌ای از این وام‌های کلان:

• بدون سود،
• بدون بازگشت،
• و با ریسک بسیار بالا

پرداخت شده‌اند؛ موضوعی که به‌سختی می‌توان آن را با منطق اقتصادی یا اصول بانکداری حرفه‌ای توجیه کرد و نشان از ضعف جدی در مدیریت اعتباری و نظارت داخلی بانک ملت دارد.

جهش تاریخی بدهی‌های غیرجاری در دوره مدیریت جدید

بانک ملت از ابتدای سال ۱۴۰۳ تحت مدیریت فرشید فرخ‌ نژاد قرار گرفته است. مقایسه آمارها نشان می‌دهد:

• در پایان سال ۱۴۰۲، بدهی‌های غیرجاری بانک ملت حدود ۵۱۵ میلیارد تومان بوده است.
• اما در پایان آذر امسال، این رقم به بیش از ۷۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.

این جهش کم‌سابقه، یک رکورد تاریخی منفی در ترازنامه بانک ملت محسوب می‌شود.

همچنین، شاخص بدهی‌های مشکوک‌الوصول که در اسفند ۱۴۰۲ آماری برای آن اعلام نشده بود، اکنون به بیش از ۴۴ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ عددی که به‌تنهایی می‌تواند تراز مالی هر بانکی را با چالش جدی مواجه کند.

پرسش‌هایی که بی‌پاسخ مانده‌اند

مجموع این داده‌ها، کارنامه‌ای ضعیف و نگران‌کننده از مدیریت مالی بانک ملت در حدود دو سال اخیر را نشان می‌دهد. پرسش‌های کلیدی که افکار عمومی و نهاد ناظر منتظر پاسخ آن هستند:

• سازوکار اعتبارسنجی این تسهیلات کلان چگونه بوده است؟
• چگونه وام‌های هزاران میلیاردی با وثایق ناچیز یا نرخ سود صفر درصد تصویب شده‌اند؟
• برنامه بانک ملت برای مهار بدهی‌های غیرجاری و احیای منابع از دست‌رفته چیست؟

بانک ملت، به‌عنوان یکی از ستون‌های نظام بانکی کشور، نمی‌تواند نسبت به این اعداد و ارقام بی‌تفاوت باشد. حال باید دید تا پایان سال، چه برنامه‌ای برای ترمیم ترازنامه، بازگرداندن اعتماد و پاسخ‌گویی شفاف در دستور کار مدیران این بانک قرار خواهد گرفت؛ یا اینکه این روند نگران‌کننده، به بحرانی عمیق‌تر در ساختار مالی بانک منجر خواهد شد.